ระบบภูมิคุ้มกันหลังปลูกถ่าย: ดูแลอย่างไรไม่ให้ติดเชื้อระบบภูมิคุ้มกันหลังปลูกถ่าย: ดูแลอย่างไรไม่ให้ติดเชื้อ
การปลูกถ่ายอวัยวะช่วยคืนชีวิตและคุณภาพชีวิตให้ผู้ป่วย แต่มาพร้อมกับความจำเป็นในการกดภูมิคุ้มกันเพื่อลดการปฏิเสธอวัยวะ เหตุการณ์นี้ทำให้ผู้รับเสี่ยงต่อการติดเชื้อมากขึ้น ไม่เพียงแต่การติดเชื้อทั่วไปเท่านั้น แต่ยังกระจายไปสู่การติดเชื้อรุนแรงหรือการติดเชื้อจากเชื้อที่ปกติไม่ก่อโรคในผู้มีภูมิคุ้มกันแข็งแรง บทความนี้สรุปแนวทางที่สำคัญทั้งจากมุมแพทย์และการปฏิบัติตัวประจำวันเพื่อช่วยลดความเสี่ยงและเพิ่มโอกาสให้ผลการปลูกถ่ายประสบความสำเร็จในระยะยาว ทำไมผู้รับการปลูกถ่ายมีความเสี่ยงติดเชื้อสูง การใช้ยาต้านการขับหรือยากดภูมิคุ้มกันมีผลดีในการป้องกันการปฏิเสธอวัยวะ แต่การกดภูมิคุ้มกันก็ทำให้ระบบภูมิคุ้มกันไม่สามารถตอบสนองต่อเชื้อโรคได้เต็มที่ ทำให้การติดเชื้อจากแบคทีเรีย ไวรัส และเชื้อรามีความรุนแรงและแพร่กระจายง่ายขึ้น นอกจากนี้ ยาบางชนิดยังมีผลข้างเคียงที่เพิ่มความเสี่ยง เช่น ทำให้ผิวหนังเปราะบาง เบาหวานขึ้น หรือเกิดภาวะเม็ดเลือดขาวต่ำ ซึ่งลดความสามารถในการต่อสู้กับเชื้อโรคได้อีกทางหนึ่ง ปัจจัยร่วมอย่างสภาวะโภชนาการไม่ดี การขาดการเคลื่อนไหว หรือการมีแผลเปิดล้วนเพิ่มโอกาสการติดเชื้อด้วย จึงจำเป็นที่ผู้รับและทีมแพทย์ต้องร่วมมือกันในการวางแผนป้องกันเชิงรุกตั้งแต่ก่อนผ่าตัดจนถึงระยะยาว มาตรการเชิงป้องกันที่แพทย์แนะนำ แพทย์จะวางแผนการใช้ยาป้องกันการติดเชื้อแบบเฉพาะเจาะจงขึ้นอยู่กับชนิดอวัยวะ ระยะเวลา และโปรไฟล์ของผู้รับ แผนนี้อาจรวมถึงการให้ยาต้านไวรัส ยาต้านเชื้อรา หรือยาปฏิชีวนะเป็นระยะเวลาหนึ่งหลังผ่าตัดเพื่อป้องกันการติดเชื้อเฉียบพลัน